2025
DOCUMENTARIST 18. İSTANBUL BELGESEL GÜNLERİ NASIL GEÇTİ?
Bu yıl 18. yaşını kutlayan Documentarist İstanbul Belgesel Günleri, 14-19 Haziran tarihleri arasında "Belgesel şenliği 18 yaşında!" sloganıyla gerçekleşti. Festival, İstanbul'daki beş ana mekanın yanı sıra kente yayılan çeşitli etkinliklerle altı gün sürdü ve bir seçkisini de aynı hafta Gaziantep'teki izleyicilerle buluşturdu. Kanada, Hollanda, Brezilya ve İsveç Başkonsoloslukları, Litvanya Elçiliği, Macar Kültür Merkezi desteği, Kırkayak Kültür, Pera Müzesi, Fransız Enstitüsü, Aynalı Geçit ve Postane İstanbul işbirliğiyle gerçekleşen festivalin gösterim ve etkinlikleri Fransız Kültür Merkezi, Aynalı Geçit, Pera Müzesi, Eksi On Altı ve Postane İstanbul'da, kent gösterimleri ise Tütün Deposu, Eksi Bir, Karga Bar, İPA Kampüs Florya ve Parma Beyoğlu'nda gerçekleşti.
Ustaya Saygı: Alanis Obomsawin
Kanada'nın yerli Abenaki halkına mensup, dünya belgesel sinemasının en saygın isimlerinden Obomsawin'in retrospektifine yer verildi. Sağlık sorunları nedeniyle İstanbul ziyareti iptal edilmiş olsa da, 55 yıla yayılan sinemacılık kariyeri boyunca 60'tan fazla filme imza atan, sadece Kanada’nın değil dünya belgesel sinemasının da en üretken ve saygın isimlerinden olan yönetmenin 12 filmi Türkiye'de ilk kez seyirciyle buluştu. Anlaşma mı Oyun mu?
Kanehsatake: 270 Yıllık Direniş
Moose Factory’de Noel Zamanı
Sigwan
Arkadaşım Yeşil At
Restigouche Olayı
Tüm Yapraklar Döküldüğünde
Benim Adım Kahentiiosta
Senatör Murray Sinclair’e Saygı
Nice Çocuğun Annesi
Richard Cardinal: Bir Metis Çocuğun Günlüğünden Yükselen Çığlık
Yürümek Şifadır
Düş Büyüsü
3×3 Eduardo Coutinho
Documentarist, 3x3 Seçkisi'nde ise bir başka usta belgeselcinin, Brezilyalı Eduardo Coutinho’nun üç önemli filmini seyirciye sundu: Master: Copacabana’da Bir Bina (Edifício Master, 2002), Sahne Oyunu (Jogo de Cena, 2007) ve 2014'deki ölümünden sonra tamamlanan Son Söyleşiler (Últimas Conversas, 2015). 3x3 Seçkisi'nin bir diğer konuğu Sırbistanlı belgeselci Mila Turajlić oldu. Arşiv malzemeleriyle yürüttüğü yaratıcı çalışmaları, kişisel ve politik olanı ustalıkla iç içe geçiren, hafıza, tarih ve kimlik gibi temaları benzersiz bir sinematografik dille aktaran Turajlić programda Cinema Komunisto (2010), Her Şeyin Diğer Yüzü (The Other Side of Everything, 2017) ve Cine-Guerrillas: Labudović Filmlerinden Sahneler (Cine-Guerrilas: Scenes from the Labudovic Reels, 2022) adlı filmleriyle yer aldı. 3x3 Seçkisi'nin bir diğer konuğu, Türkiye’de son 15 yıldır her koşulda aktivist bir ruhla üretmeye devam eden İmre Azem, üç filmiyle programda yerini aldı: Ekümenopolis: Ucu Olmayan Şehir (2011), Uçurumun Kıyısında Türkiye (2017) ve ilk gösterimi Documentarist kapsamında gerçekleşmiş olan, deprem belgeselleri serisinin dördüncü halkası Hatay: 24 Aralık 2024 - 8 Ocak 2025 (2025).
Master: Copacabana’da Bir Bina
Sahne Oyunu
Son Söyleşiler
3×3 İmre Azem
Ekümenopolis: Ucu Olmayan Şehir
Uçurumun Kıyısında Türkiye
Hatay: 24 Aralık 2024 – 8 Ocak 2025
3×3 Mila Turajlić
Cinema Komunisto
Cine-Guerrillas: Labudović Filmlerinden Sahneler
Her Şeyin Diğer Yüzü
Canlandırma Belgeseller
Animanne
Dalgalar
Çek Elini!
Maaş Günü
Kadın ve LGBTİ+ Hikâyeleri
Kuir Kamp
Mormor
Yapabileceğimiz Pek Bir Şey Yok
Mağrip’in Umudu
Selam Yabancı
İris Yürüyüşü
Bellekvari: KuirFest'in Sözlü Tarihi
Elibirlik - Yırcalı Kadınlar
Biz Radyoyu Çok Sevdik
Ezda
Konuk Ülke: Filistin
Bir Tutku Hali
Gazze Öyküleri
Bir Fidai Film
Çiçekler Sessizce Tanıklık Ediyor
İsrail’in Gazze’deki Ekolojik Soykırımı: 2023-2024
Çek Elini!
Müfredat Dışı: Gençlik İsyanda!
Festivalin bu yılki odak konularından biri Müfredat Dışı: Gençlik İsyanda! başlığı altında ele alınan öğrenci hareketleri oldu. Dünyadaki gençlik eylemlerinden tarihsel örnekleri hatırlatmayı amaçlayan bölümde, Meksiko'da 1968'de ordu tarafından katliamla bastırılmadan önceki kitlesel üniversite eylemlerini konu alan, belgesel tarihinin az bilinen klasiklerinde Çığlık (El Grito, 1968), Beyrut'ta 1974'te yaşanmış bir üniversite işgalini yeniden kurgulayan 74 (Bir Mücadelenin Yeniden Kurulması) (74 (The Reconstitution of a Struggle), 2012), Brezilya'da 2015'te patlak veren öğrenci isyanlarında sokaktan portreler aktaran Sıra Sende (Espero tua (re)volta, 2019), Hindistan'daki öğrencilerin yaşamına şiirsel bir yerden yaklaşan Hiçbir Şey Bilmediğimiz Bir Gece (A Night of Knowing Nothing, 2021) ve ABD'de Vietnam Savaşı döneminde savaş karşıtlarının yürüyüşünü ele alan Chris Marker imzalı Pentagon'un Altıncı Yüzü (The Sixth Side of the Pentagon, 1967) gibi birbirinden değerli filmler yer aldı.
Sıra Sende
Çığlık
Pentagon’un Altıncı Yüzü
74 (Bir Mücadelenin Yeniden Kurulması)
Hiçbir Şey Bilmediğimiz Bir Gece
Özel Gösterimler
Suzi Erşahin Anısına: Mektuplaşma
Tükettiğimiz Dünya
Bir Noel Ağacının Yaşamı ve Ölümü
Satın Alırım
Ağaç No.7
Radikal Aşk: Satish Kumar’ın Hayatı ve Mirası
Yaşam ve Diğer Problemler
Elibirlik - Yırcalı Kadınlar
İsrail’in Gazze’deki Ekolojik Soykırımı: 2023-2024
Çiçekler Sessizce Tanıklık Ediyor
Kanehsatake: 270 Yıllık Direniş
Sigwan
Benim Adım Kahentiiosta
Asker Lagünü
Türkiye Panorama
100: İnsan Apoyevmatini ile Doğar, Apoyevmatini ile Ölür
Bazen Hep Birlikte
Bellekvari: KuirFest'in Sözlü Tarihi
Bir Arkadaşlık Hatırası
Bir Garip Rüya Rengi
Bir Sürgünün Not Defteri: Misina
Seva
Biz Radyoyu Çok Sevdik
Bölük Pörçük
Çok Kötü Bir Şey Oldu
Domates Biber Depresyon
E Blok, Daire 5
Elibirlik - Yırcalı Kadınlar
Ezda
İris Yürüyüşü
Sound Dreams of İstanbul
Kavak Ağacının Gölgesinde
Mardiros'dan Bu Yana
Pasaj
Renge Kevir
Sürgün Asla Bitmez
Traugott
Uluslararası Panorama
Satürn
Ancak Bebek Ağlarsa…
Yol Kenarındaki Çiçek
Kix
Bir Eşek Aranıyor
Asker Lagünü
İçten İçe Yanan Dünyanın Ezgileri
İlki 2008 yılında gerçekleşen ve o günden beri 14 yıldır belgeselciler için bir buluşma platformu olma misyonunu sürdüren DOCUMENTARIST İstanbul Belgesel Günleri, halihazirda Türkiye’nin tek belgesel film festivalidir. Her sene dünyanın en saygın film festivallerinden derlediği yeni ve ödüllü belgesellerin yanısıra, belgesel sinemanın dünyadaki en önemli isimlerini Türkiye’deki seyirciyle buluşturmayı hedefleyen festival, bugüne kadar Nick Fraser, Eyal Sivan, Helena Třeštíková, Iikka Vehkalahti, John Appel, Heddy Honigmann, Alan Berliner, Stefan Jarl, Zelimir Zilnik, Pirjo Honkasalo, Sean McAllister, Elane Raheb, Alona van der Horst ve Magnus Gertten, Petra Lataster-Czsch, Peter Lataster ve Audrus Stonys, Laila Pakalnina, Hubert Sauper, Jean-Gabriel Periot gibi ustaları İstanbul’da ağırladı.
Genç belgeselcileri desteklemeyi şiar edinen DOCUMENTARIST, her yıl yönetmenlerin 1. ve 2. filmler içinden bir filme Yeni Yetenek Ödülü veriyor. Ödül 2012 yılından itibaren, Hollandalı ünlü belgeselci Johan van der Keuken adını taşıyor. DOCUMENTARIST, ayrıca 2014 yılından itibaren Uluslararası Film Eleştirmenleri FIPRESCI Jürisini Türkiye'de ağırlayan üç festivalden biri oldu. 2023'te ise Kurgucular Dayanışması işbirliğiyle En İyi Kurgu, En İyi Görüntü ve En İyi Ses Tasarımı dallarında ödül vermeye başladı.
Her yıl Haziran ayında düzenlenen festival, yerli ve yabancı belgeselciler için bir buluşma platformu olma misyonunu Aralık ayında gerçekleştirdiği “Hangi İnsan Hakları? Film Festivali” ve her iki haftada bir Cumartesi günleri gelenekselleşen ve DEPO'da gerçekleştirilen “SaturDox Belgesel Buluşmaları” gibi yan etkinliklerle de sürdürüyor, profesyonelleşen kadrosu ile her sene çıtayı biraz daha yükseltiyor.
DOCUMENTARIST 2014’ün poster ABD'de düzenlenen bir tasarım yarışmasında poster-baskı dalında birincilik ödülü kazandı. Poster Hazal Kaya, Ayça Damgacı ve Sadi Celil Cengiz gibi oyuncuların yüzler kullanılarak hazırlanmıştı. Bugüne kadar tanıtım kampanyalarımızda rol alan diğer sanatçılar arasında: Serra Yılmaz, Nejat İşler, Ahu Türkpençe, Bülent Emin Yarar, Muhammet Uzuner, Tülin Özen, Türkü Turan, Derviş Zaim, Yiğit Özşener, Aslı Şahin, Sanem Öge ve Füsun Demirel yer aldı.
- Sanat Yönetmenleri / Art Directors
- Emel Çelebi
- Necati Sönmez
- Festival Yürütme Kurulu / Executive Board
- Emel Çelebi
- Emre Serbes
- Güliz Sağlam
- Melike Ölker
- Nazlı Evrim Şerifoğlu
- Necati Sönmez
- Festival Koordinatörü / Festival Coordinator
- Melike Ölker
- Seçici Kurul / Jurors
- Bingöl Elmas
- Elif Ergezen
- Emel Çelebi
- Emre Serbes
- Erhan Örs
- Güliz Sağlam
- Somnur Vardar
- Grafik Tasarım ve Uygulama / Graphic Design and Realization
- Volkan Ölmez, Muaz Durak / FOL Studio
- Poster
- Diagrafik
- Web Tasarım / Web Design
- Ecem Öztürk
- Web İçerik Editörü / Web Content Editor
- Melike Ölker
- Sosyal Medya / Social Media
- Damla Uyar
- Esril Bayrak
- Etkinlikler Koordinatörü / Events Coordinator
- Güliz Sağlam
- Gönüllü Koordinatörü / Volunteer Coordinator
- Emre Serbes
- Teknik Ekip / Technical Crew
- Anıl Olcan
- Barış Türkdoğan
- Gizem Sert
- İlyada Akyüz
- Selim Can Türkmen
- Vezircan Ölmez
- Söyleşi Koordinatörü / Q&A Coordinator
- Güliz Sağlam
- Söyleşi ve Etkinlik Kolaylaştırıcıları / Q&A Moderations
- Elif Ergezen
- Emel Çelebi
- Güliz Sağlam
- İmre Azem
- Nazlı Evrim Şerifoğlu
- Necati Sönmez
- Reyan Tuvi
- Ardıl Çeviri / Consecutive Interpreting
- Alara Köknar
- Bade Başer
- Çeviri Koordinatörü / Translation Coordinator
- Melike Ölker
- Altyazı ve İçerik Çevirileri / Subtitle and Content Translation
- Alara Köknar
- Anka Çoban
- Bora Ergün
- Bülent Bengü
- Didem İpekoğlu
- Ege Kayalar
- Ezgi Beyazgül
- Emre Serbes
- Ezgi Beyazgül
- Hilal Ebru Yakar
- İpek Yardımcı
- Selma Suna
- Video Kayıt / Video
- Gizem Tonbak
- Elektronik Altyazı Koordinatörü / Soft Subtitling Coordinator
- Anka Çoban
- Festival Fragmanı / Festival Trailer
- Asya Leman
- Konuk Koordinatörü / Guest Coordinator
- Melike Ölker
- Festival Gönüllüleri / Festival Volunteers
- Aslı Bakır
- Barış Türkdoğan
- Burak Kamar
- Damla Durlu
- Erva Deniz
- Esma Kaya
- Gizem Gergerlioğlu
- Gizem Sert
- İlayda Bolat
- İlyada Akyüz
- İrem Uçar
- Kübra Yanık
- Lisa Araz
- Meltem Kaya
- Neris Erdemir
- Omar İsmail
- Ozan Asma
- Zeynep Solak
- Zühre Güldoğdu
- Teşekkürler / Thanks to:
- Ahsen Erdoğan
- Ali Kemal Salduz
- Anıl Olcan
- Asena Günal
- Aslı Odman
- Aslı Ertürk
- Ayşe Zeynep Sezerel
- Bahar Çelik Omur
- Bahar Türkay
- Beyza Üstün
- Cem Altınsaray
- Cenan Tüzel
- Çisem Şendeniz
- David Naves
- Demet Parlar
- Dorota Andrzejak
- Esen Karol
- Eleni Varmazi
- Enes Kudu
- Eytan İpeker
- Ezgi Şahin
- Florent Signifredi
- Gülçin Kaya
- Hakan Nişancı
- Haluk Özsoy
- Hatice Günaydın
- İffet Baytaş
- İlksen Dinçer Baş
- İsa Kaya
- Karen Cirillo
- Korcan Uğur
KUDA
- Marie Didiş
- Mari Arapyan
- Mehmet Dalkanat
- Mine Yıldırım
- Nevra Aslantürk
- Osman Kavala
- Onur Akgül
- Ozan Kara
- Özge Çiğdem Denizci
- Recep Tuna
- Selen Çatalyürekli
- Sedat Gündoğdu
- Selin Kalaycıoğlu
- Selin Muğla
- Serhan Bülbül
- Silvia Neureiter
- Sonay Yıldız
- Talitha Smit
- Tatlıhan Tuncel
- Uldis Cekulis
- Üstüngel İnanç
- Vaida Stankeviciene
- Yusuf Ayaz
- Yusuf Pinhas
- Poster Baskı / Print
- Şan Ofset
- Yan Etkinlikler, Paneller ve Forumlar
- Festival sadece gösterimlerle sınırlı kalmayıp yoğun bir etkinlik programı sundu:
- Agit Özdemir ile "Bir Ekokırım Suçu Olarak Savaş" söyleşisi.
- Mine Yıldırım'ın sunduğu "İstanbul’un Köpekleri Arşiv Sergisi" üzerine sunum.
- Vicdani ret, öğrenci hareketlerini belgelemek ve kuir sinemada kolektif üretim üzerine atölye ve forumlar.
- İmre Azem moderatörlüğünde Ayşe Mücellâ Yapıcı, Pelin Pınar Giritlioğlu ve Tuğçe Tezer'in katıldığı "İstanbul’dan Hatay’a Planlama Neye Yarar?" başlıklı deprem ve kamu yararı paneli.
- "Bağımsız Festivaller, Alternatif Olanaklar" başlıklı festival buluşması.
LAILA PAKALNINA SİNEMA DERSİ
- ATÖLYE
- Öğrenci Hareketleri: Eylemi Belgelemek, Belgeleme Eylemi
- FORUM
- Bağımsız Festivaller, Alternatif Olanaklar
- PANEL
- İstanbul’dan Hatay’a Planlama Neye Yarar? Deprem, Kanal ve Kamu Yararı
- SÖYLEŞİ VE GÖSTERİM
- Bir Ekokırım Suçu Olarak Savaş
- SÖYLEŞİ
- Kaybolan Yaşamlar, Kalan Kayıtlar – İstanbul’un Köpekleri Arşiv Sergisi Üzerine
- YAKIN PLAN
- İki Yönetmen – İki Film: Belgeselde Sahneleme ve Anlatım Dili
- YUVARLAK MASA
- Kuir Sinemada Kolektif Üretim Pratikleri, Temsil ve Yaratıcılık Türkiye yapımı tüm filmlerin ve yan etkinliklerin ücretsiz olduğu festival, Metrohan'da düzenlenen ödül töreni, ödüllü filmin gösterimi ve Parma Beyoğlu'ndaki kapanış partisiyle 19 Haziran akşamı sona erdi.
- Johan van der Keuken Yeni Yetenek Ödülü
- Aslı Odman, Nagehan Uskan ve Sevgi Ortaç'tan oluşan jüri, ödülü Aybüke Avcı'nın yönettiği "Domates Biber Depresyon" filmine verdi.
- Jüri Özel Ödülü
- Aynı jüri tarafından Bahar Bektaş'ın "Sürgün Asla Bitmez" filmine verildi.
- Kurgu, Görüntü ve Ses Tasarımı Ödülleri
- Ahmet M. Öğüt, İdil Akkuş ve Orçun Özkılınç'tan oluşan jüri şu isimleri ödüllendirdi:
- En İyi Kurgu
- Eytan İpeker ( "Bazen Hep Birlikte" ).
- En İyi Görüntü
- Meret Madörin ve Antonia Killian ( "Sürgün Asla Bitmez" ).
- En İyi Ses Tasarımı
- Alexis Baskind ( "İstanbul'un Sesli Rüyaları" ).
Aynalı Geçit Etkinlik Mekanı (Festival Merkezi)
- Meşrutiyet Cad. Avrupa Pasajı Kat:2 Galatasaray, 34435 Beyoğlu/İstanbul
- Fransız Kültür Merkezi
Beyoğlu, İstiklal Cad. No:4, 34435 Beyoğlu/İstanbul
Metrohan
Erkanı Harp Sk. No: 2,
Tünel, Beyoğlu
Pera Müzesi
- Asmalı Mescit, Meşrutiyet Cd. No:65,
- 34430 Beyoğlu/İstanbul
- Postane
- Bereketzade, Camekan Sk.
- No.9 Beyoğlu/İstanbul
- Eksi On Altı Mekan
- Hasanpaşa, Derici Zeynel Sk.
- No:8/A Kadıköy/İstanbul