SEAN McALLISTER SİNEMA DERSİ: Karakterle İçli Dışlı Belgesel Yapma Sanatı


16 Haziran Pazar, 17:00
Yapı Kredi Kültür Sanat

 

Documentarist'in bu yılki Onur Konuğu Sean McAllister, filme çektiği insanların hayatına girerek yaptığı karakter odaklı belgeselleriyle tanınan bir sinemacı. Kendi kullandığı küçük kamerası sayesinde karakterleri ile kurduğu samimiyet ve güven ilişkisi, belgesel anlayışının temelini oluşturuyor.

İşçi kökenli bir aileden gelen ve kamerasını daha çok alt tabaka bireylerine yönelten McAllister'ın 2000'lerde yaptığı son beş belgeseli, onu dünyaya tanıtan filmler oldu. Toplumsal bağlamları içinde bireysel hikayeler anlattığı Irak, Japonya, Yemen ve Suriye'den sonra kamerasını kendi ülkesine, doğup büyüdüğü şehirde bir karaktere çeviren yönetmenin sözkonusu filmlerinin beşi de festival programında gösterilecek.

McAllister'in kendi belgesel anlayışını kısa klipler eşliğinde anlatacağı Sinema Dersi'nin içeriğini kendi ağzından dinleyelim:

“Magnum'un savaş fotoğrafçısı Rabert Capa 'Fotoğrafınız iyi değilse, olaya yeterince yakın değilsiniz demektir' diyordu. Çoğu sinemacı filmini insanların hayatına bakarak çekiyor. Ben insanların hayatının salonuna girerek oradan çekim yapmayı seviyorum.

20 yılı aşkın bir süredir dünyanın pek çok yerinde, kendime has hayli kişisel, yakın çekim, karakter merkezli belgesel niteliğinde filmler yapıyorum. Bugüne kadar filmlerimi hep, küçük dijital kamerayla çoğu kez tek başıma filme çektiğim insanlarla bu şekilde birebir samimi ilişki kurarak yaptım. Kameranın gerisindeki 'öteki karakter'e dönüştüm.

Film yaparken, çektiğim insanların 'sesi olmak', ama aynı zamanda onlarda 'kendimi bulmak' isterim. Karakter kraldır. Dolayısıyla filme çekecek doğru karakteri bulmak herşeyin başıdır. Onlar öykünün taşıyıcısıdır. Film, kendi içinde bu insanlara yetki vermelidir. İşin esası, zorlu sorular aracılığıyla bir dostluk inşa etmektir. İnsanları, belki onların farkına bile varamayacağı bir yolculuğa çıkarmaktır. Film en nihayetinde değişime yol açar; bittiğinde, hem perdedeki öyküde hem de filme aldığım karakterlerin içinde bir şeyler değişmiş olur.

Bir dizi 'hakikat anı' çekmek üzere insanlarla belli bir uzam ve mekâna ulaşmak istiyorum. Fakat 'Çok yakın ve çok özel' ilişki bazen kamera önündekilerin aleyhine olabilir. Kişisel olan kısa sürede röntgenciliğe dönüşebilir. Mümkün olduğunca yakından çekmeme müsaade etmeleri için, filme aldığım insanların güvenini kazanmak isterim. Daha sonra, saygılı olmak ile sınırı aşmak arasındaki çizginin nereden geçtiğine  kurguda karar veririm. Öte yandan, çektiğim malzemenin hakikatine de saygı duymak isterim, bu da bazen zorlu bir dengeye dönüşebilir.

Bu sinema dersinde, 'çok yakın ve çok özel' çekimin etik unsurlarını tartışarak film külliyatımdan sekanslar sunacağım. Ayrıca, sahne çekiminin ve insanların güvenini kazanmanın uygulanabilirliği üzerine konuşacağım. Yanısıra, filmlerimi kişisel hale getirip kendime ait kılmanın bir yolu olarak dış ses kullanmak ve aynı zamanda BBC'de yayınlamak üzerine konuşacağım. Filmlerimi hiçbir zaman sadece (sırf) arkadaşlarıma izletmek için yapmadım. Dolayısıyla bir kurum adına film yapmak benim için  her zaman önemli oldu, öte yandan yayın kurumlarıyla çalışmak hepten ayrı bir sinema dersi konusu ama burada ona da seve seve değinmek isterim.”

 

* Altyazı Sinema Dergisi işbirliğiyle düzenlenen sinema dersi ücretsiz olup herkese açıktır.

SEAN McALLISTER SİNEMA DERSİ: Karakterle İçli Dışlı Belgesel Yapma Sanatı


Yapım Yılı: 
2019